केरळचे जबाबदार पर्यटन मॉडेल स्थानिक समुदायांना त्याच्या केंद्रस्थानी ठेवून राज्याच्या पर्यटन उद्योगाला नवीन आकार देत आहे. मुख्य कार्यकारी अधिकारी रुपेशकुमार के. यांच्या नेतृत्वाखालील केरळ जबाबदार पर्यटन मिशन सोसायटी, ग्रामीण उपजीविका, स्थानिक संस्कृती आणि पर्यावरण संवर्धन यांना पर्यटन उपक्रमांमध्ये समाकलित करण्यासाठी काम करते.
होमस्टे आणि स्थानिक उत्पादनांची विक्री गावकऱ्यांना आर्थिक संधी उपलब्ध करून देते. ग्रामीण भागातील महिलांना या प्रयत्नांचा विशेषतः फायदा होत असून त्यांना अधिक आर्थिक स्वातंत्र्य मिळत आहे. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या सहकार्याने महिला आणि उपेक्षित समुदायांना पर्यटन प्रकल्पांमध्ये समाविष्ट केले जाईल हे देखील हे मॉडेल सुनिश्चित करते.
या उपक्रमाचा एक प्रमुख भाग म्हणजे पर्यटन ग्रामसभा, जिथे गावकरी त्यांच्या भागातील संसाधने ओळखतात आणि पर्यटन नियोजनात योगदान देतात. पी. ई. पी. पी. ई. आर. उपक्रम जबाबदार पर्यटनाच्या माध्यमातून सहभागात्मक नियोजन आणि सक्षमीकरणाला पाठबळ देतो.
केरळच्या मॉडेलने 24 राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार जिंकले आहेत, ज्यात आय. सी. आर. टी. ग्लोबलचे रुपेशकुमार के. यांना'जबाबदार पर्यटनासाठी अग्रगण्य योगदान'पुरस्कार देण्यात आला आहे.
काही लोकप्रिय ठिकाणी पर्यटन केंद्रित करणाऱ्या पारंपारिक मॉडेलच्या उलट, केरळचा दृष्टीकोन राज्यभर अधिक समान रीतीने लाभ पसरवतो, ज्यामुळे शाश्वत आणि सर्वसमावेशक विकास सुनिश्चित होतो.
भारतीय प्रवाशांसाठी याचा काय अर्थ होतोः जर तुम्ही केरळच्या सहलीचे नियोजन करत असाल, तर समुदाय-आधारित पर्यटन उपक्रमांना पाठिंबा देण्यासाठी होमस्टेमध्ये राहण्याचा किंवा स्थानिक उत्पादने खरेदी करण्याचा विचार करा.
