પર્યાવરણ નિષ્ણાતો, સરકારી અધિકારીઓ અને પ્રવાસન વ્યાવસાયિકોએ જમ્મુ અને કાશ્મીરના કુદરતી સંસાધનોના ઘટાડાને રોકવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવાની વિનંતી કરી હતી. નિગીન લેક કન્ઝર્વેશન ઓર્ગેનાઇઝેશનના બે કાર્યક્રમોમાં આ ચિંતાઓ સામે આવી હતીઃ'કાશ્મીરના પ્રવાસન મોડલ પર પુનર્વિચારઃ 2030 સુધીમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ પ્રવાસન માટેનું વિઝન'અને'પર્યાવરણ અને આગળનો માર્ગ'.
ભાગ લેનારાઓએ ગેરકાયદેસર ખાણકામ, વધતા પ્રદૂષણ અને અપૂરતા નિયમનને કારણે આ પ્રદેશની જળશાસ્ત્રીય પ્રણાલીના નુકસાન અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે હિમનદીઓ પ્રદૂષણ અને ગરમ તાપમાન બંનેથી જોખમમાં છે. પ્રવાસીઓ કાશ્મીર તેના પ્રાચીન લેન્ડસ્કેપ્સ માટે આવે છે, પ્રદૂષિત વિસ્તાર અથવા કોંક્રિટ ફેલાવા માટે નહીં. એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે એક કેન્દ્રીય મંત્રી નરબલથી ગુલમર્ગ સુધીના રસ્તાની બંને બાજુએ'નક્કર રાક્ષસો'જોઈને ચોંકી ગયા હતા.
શ્રીનગરનું આંચર તળાવ એક સદી પહેલા 19.54 sq.km હતું જે આજે ઘટીને માત્ર 6 sq.km થઈ ગયું છે. આ કાર્યક્રમમાં તળાવના સંરક્ષણની માંગ કરતો ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો અને તેના પુનઃસ્થાપનની દેખરેખ માટે આંચર વિકાસ સત્તામંડળનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. એન. એલ. સી. ઓ. ના અધ્યક્ષ મંઝૂર અહમદ વાંગનૂએ એન્ચર ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટીની રચના માટે ઠરાવ રજૂ કર્યો હતો.
સહભાગીઓએ મ્યુનિસિપલ ઘન-કચરાના જથ્થાને ઘટાડવા માટે ભીના કચરાના ઘરગથ્થુ ખાતર જેવા વ્યવહારુ પગલાંની પણ ભલામણ કરી હતી, સાથે સાથે સૌર ઉર્જાનો ઉપયોગ વધારવો અને કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટ્સ ઘટાડવા માટે અન્ય પર્યાવરણને અનુકૂળ પહેલ કરવી.
ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે આનો શું અર્થ થાય છેઃ કાશ્મીરની મુલાકાત લેનારા પ્રવાસીઓ તળાવ સંરક્ષણ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ પ્રવાસન પહેલ સહિત પર્યાવરણીય પ્રયાસોને અમલમાં જોઈ શકે છે, કારણ કે સ્થાનિક હિતધારકો ટકાઉ પ્રથાઓ માટે દબાણ કરે છે. પ્રવાસીઓએ પર્યાવરણ પ્રત્યે સભાન રહેઠાણ પસંદ કરીને અને કચરાના નિકાલ અને સંસાધનોના ઉપયોગ માટે સ્થાનિક માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરીને આ પ્રયાસોને ટેકો આપવો જોઈએ.
